Jak uratować teatry. Z serii ploteczki o dostępności cyfrowej #1

Zdjęcie czarno-białe przedstawiające skrzypaczkę grającą z zamkniętymi oczami przed mikrofonem. Pobrano z Pixabay na otwartej licencji.

Niektórzy kojarzą, że istnieje coś takiego jak dostępność cyfrowa (ang. accessibility, digital/web accessibility), czyli zagadnienie takiego tworzenia stron internetowych i aplikacji, aby mogły z nich korzystać osoby z niepełnosprawnościami. Spośród tych niepełnosprawności szczególnej uwagi wymaga niepełnosprawność wzroku. Dla osób z niepełnosprawnościami wzroku, szczególnie dla osób niewidomych, pojawienie się internetu i technologii cyfrowych otworzyło zupełnie nowy rozdział z punktu widzenia uczestnictwa w życiu społecznym. Z jednej strony udało się teoretycznie usunąć wiele barier, dzięki czytnikom treści cyfrowych (programy, które odczytują treści z komputera) i aplikacjom mobilnym pozwalającym na zrobienie tego, co wcześniej było trudne, np. odnalezienie drogi. Jednak z drugiej strony, aby to usunięcie barier stało się rzeczywistością, konieczna jest świadomość i współpraca osób widzących. Ten krótki wpis nie będzie dotyczył obowiązków prawnych, jak na przykład tych wynikających z ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych (Dz.U. 2019 poz. 848) ani międzynarodowych standardów dostępności cyfrowej (obecnie przede wszystkim WCAG 2.1). Będzie dotyczył pandemii i teatrów.

Studio Buffo – najlepszy teatr muzyczny w stolicy jest w: Polska.
6 listopada o godzinie 05:54 · 
Drodzy Państwo, niestety ze względu na panującą pandemie jesteśmy zmuszeni zawiesić naszą działalność teatralną do 29 listopada. Nie będziecie mogli w najbliższym czasie odwiedzić nas osobiście, ale dalej możecie dołączyć do nas 12 listopada o godz. 19 podczas transmisji online koncertu ,,100 LAT POLSKIEJ PIOSENKI”. 🇵🇱
Dołożymy wszelkich starań, abyście podczas streamingu czuli się jak na widowni naszego teatru! Bilety w cenie 36 zł można zakupić na stronie internetowej (studiobuffo.com.pl). 
Dziękujemy wszystkim, którzy zdecydują się odwiedzić nasz wirtualny teatr. To dla nas nowość, ale mamy nadzieję, że spodobają Wam się spektakle w takiej formie! 
•W sprawie wymiany/zwrotu biletów prosimy o kontaktowanie się z kasą biletową teatru•”

Studio Buffo nie ma obowiązku zapewniania dostępności osobom niepełnosprawnym wzrokowo i nie robi nic złego, pisząc swoje ogłoszenie w taki sposób. Jednak w okresie pandemii nadal potrzebuje widzów. Z kolei osoby z niepełnosprawnością wzroku lubią wydarzenia dostępne online, ponieważ mogą brać w nich udział z domu. Okres pandemii pod tym względem jest dla nich ułatwieniem – mogą uczestniczyć w wielu wydarzeniach, ale pod warunkiem korzystania przez organizatorów z platform i technologii dostępnych cyfrowo.

Podstawowymi wydarzeniami, z których korzystają osoby z niepełnosprawnościami wzroku, są wydarzenia im dedykowane. Informacje o nich otrzymują przeważnie od organizacji pozarządowych albo właściwych resortów. Jednak korzystają także z Facebooka, który jest co do zasady dostępny cyfrowo. I teraz pojawia się problem tego, czy, jeśli na Facebooku pojawi się informacja o ciekawym wydarzeniu online, osoba z niepełnosprawnością wzroku będzie chciała wziąć w nim udział?

Wydarzenia biletowane z teatrów o dobrej renomie mają tę zaletę, że można się po nich spodziewać więcej, niż po wydarzeniach bezpłatnych. Ale czy warto ryzykować kupno biletu na wydarzenie, które odbędzie się przez platformę niedostępną cyfrowo dla osoby niewidomej? Bariera psychologiczna jest trudna do przeskoczenia. Wystarczyłoby jednak, aby Studio Buffo napisało, przez jaką platformę wydarzenie będzie udostępniane. Dzięki temu osoba z niepełnosprawnością wzroku mogłaby sprawdzić, czy poradzi sobie z obsługą, jeszcze zanim kupi bilet. Inną metodą zaradzenia sytuacji byłoby podanie danych kontaktowych do osoby, która w teatrze może odpowiedzieć na pytania dotyczące dostępności cyfrowej. Taka osoba mogłaby nawet zdalnie przeszkolić widza z obsługi platformy przed wydarzeniem. To są takie drobiazgi, że szkoda nawet o nich pisać, ale dla osoby z niepełnosprawnością wzroku są one kluczowe przy decydowaniu, czy kupić bilet na koncert, czy nie.

Teatry muszą znaleźć sposób poradzenia sobie z pandemią. Warto uświadomić im, że mają także niepełnosprawnych widzów, którzy potrzebują treści dostępnych cyfrowo i chętnie skorzystają z ich oferty, jeśli będzie dostępna.